Tuncay UYANIK
Tuncay UYANIK
Giriş Tarihi : 15-07-2019 06:04
Güncelleme : 18-09-2019 00:13

Fly Fishing - 2 (Sinek Balıkçılığı yazı dizisi - 2)

Değerli OltaHaber Okuyucuları,

Fly Fishing yazı serisinin ilkinde (Fly Fishing 1) sinek balıkçılığına yumuşak bir giriş yapmıştık. Eğer halen birinci bölümü okumadıysanız bu yazıyı okumadan önce mutlaka birinci bölümü okumanızı önemle tavsiye ederim.

Fly Fishing’e Başlarken Yazı Dizisi 1

Bütün olarak bu yazı dizisi siz değerli okuyuculara sürekli bir referans olacak. Hem malzeme satın alırken hem de kullanırken tekrar tekrar faydalanabileceğiniz bir kurgu içerisinde devam edeceğiz.

Fly İpi ( Fly Line )

Yapay Sinek İle Olta Balıkçılığının başka hiçbir yönteme benzemediğinden ve kendine has dinamikleri olduğundan bahsetmiştik. Artık hızlı bir şekilde kullanacağımız malzemeleri tanımaya başlayacağız. Fly Fishing yöntemini tanırken sık sık alabalık türü ile beraber bahsedeceğiz çünkü bu yöntem dünya genelinde alabalık avı ve yakala bırak balıkçılığı ile neredeyse özleşmiştir. Benim çok fazla deniz tecrübem olmadığı için tatlı su sinek balıkçılığı odaklı ilerleyeceğiz ancak yeri geldikçe teorik olarak denizde sinek balıkçılığı ve takımlarından da bahsetmek istiyorum.

Sinek Balıkçılığında temel olarak takım kurulumu şu şekildedir; kamış, makine, ip, lider ve sahte sineğiniz. Takım büsbütün dengeli kurulmalıdır. Diğer bir deyişle olta takımını oluşturan malzemeler birbirlerini tamamlamalı ve aykırılık göstermemelidir. Sinek balıkçılığında AFTM ( Association of Fishing Tackle Manufacturers – Olta Malzemesi Üreticileri Birliği ) adı verilen bir standart rating/ölçüm sistemine gerek duyulmuştur. AFTM ölçüm sisteminin temelini fly ipi ( fly line ) oluşturur. Tüm malzemeler fly ipinin ağırlığına göre dizilir/kurulur. AFTM standardında ipin ağırlığı grain adı verilen ölçme sistemi ile ifade edilir. Fly Fishing terminolojisinde “grain” kelime anlamı olarak gramdan çok daha hafif ağırlıkları ifade eder. 1 grain = 0.06479891 gramdır.

Sinek Balıkçılığı bol atış demektir. Atışın dengeli olması gramdan ziyade grainler ile ölçülen ve buna göre kurulan takımın dengeli olmasına bağlıdır. Kafanızın biraz karışır gibi olduğunu tahmin ediyorum. Hiç endişe etmeyiniz. Bunu kolay anlamanız ve bir standart oluşması için hazırlanan ve dünya genelinde kabul gören AFTM ağırlık tablosu vardır. Benim yaptığım tabloda ip kalınlık ve ağırlıkları 1 den başlayarak 15 numara ipe kadar sıralanmıştır. Tabloda önemli olan detaydaki ağrılıklardır ancak bunları ezbere bilmenize gerek yoktur. Fly ipini üreten firma ağırlığına göre ipi numaralandırır ve son kullanıcılara sunar. Kullanıcılar bu numaralara göre (1-15) ipi satın alır. Ülkemizde genel geçer kullanımda olan ve bulabileceğiniz takımlar 5 ile 10 numara ve arasındaki takımlardır. Fly Fishing’e önem veren işinin ehli bir firma tabloda verilen değerlere bağlı kalarak ipi üretmek durumundadır. Teknolojinin her geçen yıl gelişmesi nedeniyle farklı türlerde ipler üretilebilir. Genelde farklı üretilen iplerin ambalajlarında ip numarasına ek olarak grain değerleri verilir ve ilave olarak kullanım tavsiyeleri yapılır. Tabloda anlaşılır olması için grain ölçüsünün karşılığı gram ölçüsü değerleri, ideal ve en az-en fazla olabilecek ağırlıklar ayrıca belirtilmiştir. Aşağıdaki tabloyu inceleyiniz.

Önemli olan husus ip kaç numara ise o numaraya göre makine kamış ve sahte seçmeniz olacaktır. Kamış ve makinelerde ipe göre ( fly line ) AFTM standartlarına bağlı kalarak numaralandırılır. Örneğin alabalık yakalamak için bir takım kurmak istiyorsanız kamış makine ve ipi 5 numara alacaksınız demektir. Ben hep büyük balık peşindeyim takım biraz daha güçlü olsun diyorsanız bütün takımı 6 numaradan kurabilirsiniz. Sinek balıkçılığına başladığımdan bu yana alabalık için AFTM standartlarına bire bir uyan 5 numara bir takım kullanıyorum. İpim, makinem ve kamışım 5 numara.

Fly ipini ağırlık bakımından inceledik. Sıra geldi atış ve kullanım özellikleri bakımından incelemeye. Fly ipleri genel olarak yaklaşık 30 metre olacak şekilde üretilir. Farklı balık türleri için farklı ipler üretilebileceği gibi alabalık ve benzeri hedefler için 25 - 30 metre üretilen bir ip sizin işinizi fazlasıyla görecek demektir. Bir fly ipi dışarıdan baktığınızda içi dolu renkli bir kabloya benzer. Bu esprili bakış açısı ilk kez fly ipi görenler için çok doğru bir yaklaşım olabilir.

Teknolojinin ve sinek balıkçılığı yönteminin müthiş bir hızla gelişimi nedeniyle çok çeşitli fly ipleri piyasada mevcuttur. Ancak fly İplerinin kullanım ve atış özellikleri bakımından 3 ana türe ayırabiliriz. Bunlardan ilki uluslararası kodlama sisteminde DT olarak adlandırılan Double Taper - Çift taraflı – ikiz fly ipleridir. DT fly ipleri tam ortasından itibaren her iki tarafı da aynı şekilde kalınlaşan ve incelen ve her iki tarafı da aynı ağırlıkta olan iplerdir. DT iplerin en önemli özelliği ip eskidikçe makinede ters çevirerek çok kullanılmayan ama birebir aynı olan diğer tarafın kullanımıdır. Bu açıdan bakıldığında oldukça ekonomik iplerdir. Ayrıca atış şekillerinde bahsedeceğimiz roll cast – yuvarlayarak atış tekniği için daha ideal ipler olduğu genellikle ifade edilir. Aşagıdaki şekilde DT fly ip yapısını göreceksiniz.

Diğer bir tür beklide dünyada en fazla kullanılan ve benim de sürekli olarak kullanmayı tercih ettiğim WF kodlaması ile bilinen weight forward – baştan ağırlıklı fly ipleridir. Örneğin 30 metrelik bir alabalık fly ipinin makinede kalan 20 metresi aynı kalınlıkta ve ağırlıkta olup uç kısmına ( kafa kısmı ) doğru ağırlığın fazlalaştığı ve atışın daha kolaylaştığı iplerdir. 15 metre üstü atışlar yapmak için ve ipin tamamını atış sonrasında sermek için en ideal ip türüdür. Baştaki ağırlık dengesinin dağılımına göre kendi içinde alt türleri mevcuttur. Ülkemizde alabalık avı için 5 ve 6 numara WF ipler tercih edilebilir. Ancak küçük derelerde kısa atışlar ile avlanacaksınız 3 ya da 4 numara daha hafif ipler de işinizi fazlasıyla görür. Aşağıdaki şekilde WF ip yapısının bir özetini görüyorsunuz.

 

Shooting Head – Atış kafalı – Atış Ucu fly line

Genel olarak WF fly iplerine benzemekle beraber ipin beden kısmının çok ince baş kısmının ağırlıklı ve kalın olması nedeniyle uzak atışlarda kullanılan fly ipleridir. İpten çok daha hafif ve ince başka bir misina vb. bağlanabilen modeller olduğu gibi tek parça WF fly line benzeri atış kafalı iplerde mevcuttur. Bu tarz ipler genellikle daha sonra bahsedeceğimiz çift el ile kullanılan daha uzun kamışlar ile atılan ve büyük balık avlarında kullanılan uzak atış ipleridir. Aşağıda SH shooting head ip yapısının bir özetini görüyorsunuz.

Fly Fishing ipleri sınıfına sokmadığım ancak L sembolü ile ifade edilen Level – düz ipler de vardır. Başı ve sonu aynı kalınlık ve ağırlıktadır. Sinek balıkçılığı teknolojisinin gelişmesi ile birlikte artık çok fazla üretilmemekte ve farklı bir stil olan Tenkara olarak adlandırılan balık yakalama yönteminde kullanılmaktadırlar.

Fly Line fly ipleri sunum sonrası özelliklerine göre ikiye ayrılır. Batmayan ve su üstünde kalan yüzen ipler ( floating- yüzen ) F harfi ile ifade edilir. Diğer bir grup olan ve su üstünde kalmayan batan ipler ise ( sinking – batan ) S harfi ile ifade edilir. Bu iplerin yapısında kurşun ve kurşun benzeri ağırlık yapan maddeler kullanılır. Bir ipin batan ip olup olmadığını uzaktan bakarak anlayamazsın. Dış görünüş olarak yüzen iplerden farklı görünmezler. Tek farkları batmalarına yardımcı olan ağırlıklı yapılarıdır. Batan ipler de batma tiplerine göre gruplara ayrılır. Örnek verecek olursan uçtan batanlar ( uç kısmı batanlar ), tamamen batan ipler. Ayrıca batan ipler saniyede kaç inch battığına ( inches per second ) göre de sınıflandırılır. IPS harfler ile ifade edilir. Batış hızı İngilizce ‘sinking rate’ olarak ifade edilir. Saniyede 1 ips den 7 ips ye kadar hızlarda batan genel kullanıma sunulan ipler vardır.1 inch = 2.54 cm. Örneğin ben tatlı su turna avında uçtan ağırlıklı, saniyede 3 inch = yaklaşık 7.6 cm, uçtan batan, 8 numara bir fly ipi kullanıyorum (8 WF S 3IPS ). Bu ipin kendi özelliğine göre sadece uçtan 4 metresi batmaktadır geride kalan kısmı ise su üstünde kalma özelliğine sahiptir.

Fly ipleri yapıları gereği renkli olurlar. Bu kadar kalın bir ip düzeneğinde renk seçimi balığa değil kullanıcının zevkine hitap eder. Üreticiler bir modelden farklı renklerde üretim pek yapmazlar. Modeline ve tasarımcısının kararına göre ip sarı, yeşil, turuncu, mavi ya da siyah olabilir. Balığı avlarken bu renklerin bir birinden farkı yoktur. Ancak ben diğer bütün malzemelerimde olduğu gibi daha çok yeşil tonlarda ip kullanmayı tercih ederim. Sevdiği bir renkte fly ipi kullanması kullanıcının malzemesi ile barışık olması, pozitif enerji alması ve dikkatini üst seviyede tutabilmesini destekler. Gövde kısmı yüzen uç kısmı batan iplerin batan bölümü gövde renginden farklı bir renkte olur.

Fly ipleri ambalajlarından çıktığında her iki ucunda ya da bir tanesinde o ucun baş mı son mu olduğunu ifade eden iliştirilmiş yazı vardır. Örneğin tip end yazıyorsa en ucu reel end yazıyorsa makine tarafını ifade eder. Buna dikkat ediniz ve ipi makineye ters sarmayınız.

İp hususunda bir diğer önemli faktör de sinek balıkçılığına yeni başlıyorsanız tatlı su alabalık vb. balıklar için sadece yüzen ip kullanmaktır. Floating ( F ya da FT ) ile ifade edilir. Yüzen fly ipleri + - 30 metre civarında satılır. Fly ipinizi makineye sarmadan önce alt ip ( backing ) olarak adlandırdığımız tercihen esnek dakron-dacron vb. yapılarda malzemeden yapılan herhangi bir ipi ya da misinayı makinenize sarmanızda fayda vardır. Gölde ya da geniş akan derin sularda büyük alabalık avlamak peşindeyseniz başarılı olduğunuz takdirde balık muhtemelen size karşı koyacak ve ipi açacaktır. Olta balıkçılığı tabiriyle kalama isteyecektir. Böyle bir durum ile karşılaşma riskiniz olduğunu düşünüyorsanız Backing ( alt ip ) adı verilen ve makarada fly ipinden önce sarılan yardımcı bir elamana da ihtiyaç duyabilirsiniz. Bu yardımcı elemandan makinenizin altına ihtiyacınız kadar sarabilirsiniz. Avlağınız ya da hedef türünüz ne olursa olsun her kurulumun en başına en az 10-15 metre alt ip sarmayı öneriyorum.

Fly ipi konusuna şöyle bir deyindik. Bu satırları okuduğunuzda yüzünüzdeki ifadeyi hayal edebiliyorum. Biraz detay verdik ancak öyle çok ta derinlere girmedik. Her marka temel kurallara çoğunlukla bağlı kalmakla beraber kendine has özelliklerde ipler üretmeye de başlamıştır. Hedef tür ne ise sadece o türün avında kullanılması için çok özel ipler üretilmektedir. Bütün bu öğrendiklerinizin de üstüne özellikler ile karşımıza çıkabilmektedirler. Fly ipi satın alırken öncelikle özelliklerini dikkatle inceleyeniz ve ona göre satın alınız.

Bir sonraki konumuz olan kamışlar ile birlikte olmak üzere, esen kalınız…

Tuncay UYANIK

 

Fly İpinin av sırasında kullanımını görmek için tıklayınız

http://www.oltahaber.com/video/52/turna-avi-fly-fishing.html

 

Bu konuda faydalı olabilecek videomun linki de aşağıdadır

http://www.oltahaber.com/video/97/fly-fishing-turna.html

NELER SÖYLENDİ?
@
Erdoğan Uzunoğlu 2 ay önce
Bu konuda ülkemizde pek eser veren kafa yoran olmadı. Sizi tebrik ediyor ve size teşekkürlerimi sunuyorum. Yeni yazılarınızı bekliyorum
Saygılarımla
Erdoğan
HAVA DURUMU
Yol Durumu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Avlarınızda Mera bilgisi paylaşır mısınız?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
Levent Akça'nın ellerine sağlık
E-Bülten Kayıt